3. Migracja: integracja i tożsamość europejska
Przyjmowanie migrantów i ich integracja ze społeczeństwem musi opierać się na wartościach solidarności, równości i sprawiedliwości. Taki jest cel planu działania Komisji na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata 2021–2027, opublikowanego w listopadzie 2020 r.
Plan działania ma na celu promowanie włączenia społecznego wszystkich obywateli, uznanie ważnego wkładu migrantów w rozwój UE i usunięcie barier, które mogą utrudniać uczestnictwo i włączenie osób wywodzących się ze środowisk migracyjnych, od nowo przybyłych po obywateli, w społeczeństwo europejskie[i].
Ponadto w rezolucji z 20 maja 2021 r. w sprawie nowych sposobów legalnej migracji zarobkowej Parlament zauważa, „że istniejące dyrektywy wywarły jedynie ograniczony wpływ na zapobieganie wyzyskowi pracowników oraz że pracownicy migrujący nadal doświadczają nierównego traktowania i wyzysku” oraz „wzywa Unię do podjęcia wspólnych działań w celu rozwiązania problemu takiego nierównego traktowania i wyzysku”[ii].
Variations on E.U. flag n°1-4
Variations on E.U. flag n°1-4
Posse Studio
Posse Studio
Mani(nuestro) Our Common Manifesto
Mani(nuestro) Our Common Manifesto
Paolo della BELLA – Europa
Screenshot
Crossing Bodies, Crossing Boundaries
Crossing Bodies, Crossing Boundaries
Kwestie mobilności i integracji są głównymi tematami prac fotograficznych i wideo bułgarskiej artystki i filmowczyni Borjany Ventzislavovej. Mieszkająca między Wiedniem a Sofią Ventzislavovajest autorką prac wideo, fotografii i instalacji oraz tworzy sztukę performatywną i medialną. Film „Migration Standards” [Normy migracji] (2011) opowiada o żądaniach migrantów dotyczących zmiany europejskiej polityki migracyjnej. Bohaterowie zostali pokazani na tle głównych zabytków Wiednia, w tym ratusza, Hofburga oraz pałaców Belweder i Schönbrunn[iii].
Jak podkreśliła artystka:
„Zawsze wykluczałam fotografię uliczną czy zwykły reportaż. Dla mnie w tym przypadku istotne są historie ludzi, a ponadto strukturalne warunki i konwencje naszego społeczeństwa, dlatego moje prace mają charakter dokumentalny, ale zawsze są inscenizowane i umiejscowione w scenerii”[iv].
Na problemy i możliwości związane z przekraczaniem granic zwrócił uwagę Bruno de Almeida w „Crossing Bodies, Crossing Boundaries” [Przekraczanie siebie i granic] (2024), prowadząc warsztaty rysunkowe z udziałem grupy osób. Po tym doświadczeniu Almeida powiedział, że:
„Zamieszkali w Porto uczestnicy pochodzący z różnych kultur i krajów użyli papieru, aby nawiązać relacje i przeprowadzić ze sobą negocjacje, odzwierciedlając i zacierając granice między jednostką a zbiorowością. Ten twórczy proces pobudził krytyczne myślenie, a uczestnicy mogli zaobserwować, w jaki sposób twórczość może wspierać demokrację, dzięki podkreślaniu współistnienia w wielu przestrzeniach”.
Projekt zbiorowy, realizowany pod nadzorem Rachel Rouzaud w warunkach podobnych do tych opisanych w projekcie Almeidy, zaowocował czterema różnymi reinterpretacjami flagi UE: „Variations on E.U. flag n°1–4” [Wariacje na temat flagi UE nr 1–4] (2024). Podobne zamiłowanie do zabawy symbolami i kolorami związanymi z koncepcją tożsamości europejskiej znajduje odzwierciedlenie w pracy Paolo Delli Belli „Europa” (1998).Sztuka Delli Belli, którą cechuje lekkość i jowialność, osadzona jest w tradycji komiksu, dziedzinie sztuki, w której zyskał popularność. Zamiłowanie do ilustracji i komiksowego stylu widoczne jest w jego bardziej ambitnych pracach, takich jak „Europa”. Duży poziomy element zawiera 39 narysowanych ręcznie linearnych ilustracji i 12 kolorowych gwiazd. Odbiorca może bawić się, próbując rozszyfrować kulturową symbolikę każdego rysunku i wiążąc go z jednym z krajówUE.
Sofia Moreno „Mani(nuestro), Our Common Manifesto” [Mani(nuestro) Nasz wspólny manifest] (2024). Praca ta wpisuje się w długą tradycję manifestów, pisemnych i publicznych deklaracji doktryn, programów i celów, często spotykanych zarówno w polityce, jak i w awangardzie artystycznej czasów współczesnych. W tym przypadku manifest ma prawdziwie zbiorowy charakter, ponieważ gromadzi liczne wypowiedzi mieszkańców regionu La Rioja w Hiszpanii, w tym krótkie wrażenia i spontaniczne przemyślenia związane z poczuciem przynależności do demokratycznego społeczeństwa i terytorium, zarówno na poziomie lokalnym, jak i europejskim.
Obrona demokracji w Europie jako zbiorowa odpowiedzialność została ogłoszona w głośnej inicjatywie promowanej przez Biuro Kontaktowe Parlamentu Europejskiego w Wiedniu, we współpracy z lokalnymi artystami i miastem. Powstał ogromny mural z hasłem wyborczym, który pozostanie tam na zawsze, przypominając przechodniom o haśle „Razem dla demokracji” przez wiele kolejnych lat.
[i] Parlament Europejski, „Legislative Train 06.2024, 5: Promoting Our European Way Of Life – Action Plan On Integration And Inclusion” [Legislacyjny rozkład jazdy 06.2024, 5: Promowanie naszego europejskiego stylu życia – Plan działania na rzecz integracji i włączenia społecznego], dostępny pod adresem: https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/carriage/action-plan-on-integration-and-inclusion/report?sid=8201.
[ii] Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 20 maja 2021 r. w sprawie nowych sposobów legalnej migracji zarobkowej, Dz.U. C 15 z 12.1.2022, s. 196, dostępna pod adresem: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/ALL/?uri=CELEX:52021IP0260.
[iii] Steffen Siegel, „Counter-Images”, 5X5 PHOTO TRACKS, specjalny wydruk z okazji 25-lecia EIKON.
[iv] Aigner, S., „Borjana Ventzislavova”, EIKON – międzynarodowy magazyn fotografii i sztuki mediów, nr 80, 2012, s. 24–29.